A1Y - Καινοτόμες παιδαγωγικές προσεγγίσεις και εναλλακτικές μορφές εκπαίδευσης

1η Ενότητα: Καινοτόμες προσεγγίσεις της αξιολόγησης

Διδάσκουσα: Γαλήνη Ρεκαλίδου

Ακαδημαϊκή και κοινωνική μάθηση. Παιδαγωγική αλληλεπίδραση και κοινωνική μάθηση. Σύγχρονες και παραδοσιακές προσεγγίσεις του ρόλου των συμμετεχόντων στην τάξη. Δημοκρατικές μορφές επικοινωνίας στην τάξη. Κοινωνικές σχέσεις μαθητών. Κριτήρια επιλογής και απόρριψης. Διερεύνηση των κοινωνικών σχέσεων. Κοινωνιομετρικές τεχνικές, επεξεργασία, μελέτη των δεδομένων και μορφές παρέμβασης.

Ο σκοπός των μαθημάτων είναι:

  1. Να προσδιορίζουν τις σύγχρονες θεωρίες για τις μορφές και τη σημασία της επικοινωνίας, της κοινωνικής αλληλεπίδρασης και τον ρόλο του εκπαιδευτικού και του μαθητή στην τάξη στο πλαίσιο των παιδαγωγικών σχέσεων.
  2. Να συγκρίνουν, να οδηγούνται σε συμπεράσματα για τις διαφορές μεταξύ των σύγχρονων και των παραδοσιακών απόψεων αναφορικά με       τον ρόλο των συμμετεχόντων στην τάξη.
  3. Να περιγράφουν τα βασικά χαρακτηριστικά των δημοκρατικών μορφών επικοινωνίας στην τάξη, να σχεδιάζουν πλαίσιο εφαρμογής θέσπισης δημοκρατικών κανόνων μέσα σε αυτήν και να το προσεγγίζουν κριτικά
  4. Να μελετούν τις συμπεριφορές των παιδιών με τη χρήση κοινωνιομετρικών τεχνικών, να συνθέτουν και να αναλύουν στοιχεία που αφορούν τόσο την ποιότητα των σχέσεων μεταξύ συνομηλίκων στην τάξη όσο και την ποιότητα των επιπέδων μάθησης μέσα στην τάξη.

 Υλοποίηση μαθημάτων:

Τα μαθήματα θα πραγματοποιηθούν αρχικά με τη θεωρητική παρουσίαση, (διαλέξεις) με την υποστήριξη μέσων σύγχρονης τεχνολογίας. Στη συνέχεια θα επιδιωχθεί η διαλογική, κριτική, βιωματική προσέγγιση. Πριν την έναρξη των μαθημάτων θα αποσταλεί στους φοιτητές υποστηρικτικό υλικό.

Αξιολόγηση: Ομαδική εργασία για τις προδιαγραφές της οποίας θα χορηγηθούν αναλυτικές οδηγίες στο πρώτο ή στο δεύτερο μάθημα.

2η Ενότητα: Εξατομικευμένη μάθηση με εποπτεία

Διδάσκουσα:Μαρία Μουμουλίδου

Οι θεωρίες της κοινωνικής οικοδόμησης της μάθησης (Vygotsky, Bruner, Perret-Clermont, Doise, Mugny, Winnykamen) και η συμβολή τους μαθησιακή διαδικασία. Η ΕΜΕ και η συνεργατική μάθηση, τα γνωστικά και κοινωνικά οφέλη για τους εμπλεκόμενους σε αυτήν. Η ΕΜΕ ως ενίσχυση της τυπικής διδασκαλίας και η αντιμετώπιση της σχολικής αποτυχίας. Monitoratκαι tutorat. Η ΕΜΕ, η παιδαγωγική αλληλοβοήθεια και οι μορφές της. Οι στρατηγικές βοήθειας και η διαχείρισή τους. Τα όρια της ΕΜΕ. Η υποστηρικτική μάθηση (l'étayage) και η διαμεσολαβούμενη μάθηση. Μορφές ΕΜΕ στη σχολική τάξη στο πλαίσιο της διαφοροποιημένης παιδαγωγικής. Γνωστικές και κοινωνικές αλληλεπιδράσεις κατά την εφαρμογή της ΕΜΕ. Τα χαρακτηριστικά και οι δεξιότητες του tuteur. Οι προσανατολισμοί της έρευνας για την ΕΜΕ και παραδείγματα: η σύνδεση δημοτικού σχολείου και νηπιαγωγείου, η ανάγνωση στο δημοτικό σχολείο και το νηπιαγωγείο, η μεθοδολογική και παιδαγωγική ΕΜΕ στο Πανεπιστήμιο.

Στόχοι του μαθήματος είναι οι Μεταπτυχιακοί Φοιτητές (ΜΦ) να μπορούν να:

  1. Κατανοήσουν τόσο το θεωρητικό πλαίσιο του μαθήματος όσο και τις εφαρμογές του και να τα χρησιμοποιήσουν δημιουργικά στην εργασία τους ως μέλος της δυάδας.
  2. “Μάθουν με εποπτεία” αποτελεσματικά, μέσα από τη θεωρία και τη βιωματική εμπειρία.
  3. Συνεργάζονται και να στηρίζουν τη μαθησιακή διαδικασία του συμφοιτητή τους «εποπτεύοντάς» τον.
  4. Αναπτύξουν γνωστικές αλληλεπιδράσεις με στόχο την επίτευξη συγκεκριμένων στόχων και την απόκτηση νέων γνώσεων.
  5. Επιλύουν δημιουργικά τα εμπόδια που συναντά ο συμφοιτητής τους κατά τη διάρκεια της “μάθησης με εποπτεία”.
  6. Επωφεληθούν από τις γνώσεις του συμφοιτητή τους και να μπορούν να μεταδίδουν τις γνώσεις τους, αναπτύσσοντας αποτελεσματικές διδακτικές πρακτικές.
  7. “Δεσμευτούν” σε μια μαθησιακή διαδικασία που ξεπερνά τις παρούσες ικανότητές τους.
  8. Να μεταφέρουν προοδευτικά στον συμφοιτητή τους την ευθύνη απόκτησης ικανοτήτων και γνώσεων (λογική της ζώνης επικείμενης ανάπτυξης).
  9. “Δεσμευτούν” ενεργητικά σε μια συμμετοχική διαδικασία μάθησης, μέσα από ανάληψη πρωτοβουλιών στη διεξαγωγή του μαθήματος και την ένταξη του τελικού αποτελέσματος σε αυτήν (λογική του project).
  10. Κατανοήσουν τις ανάγκες του συμφοιτητή τους, ανταποκρινόμενοι σε αυτές, παράγοντας από κοινού ένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα (εργασία).
  11. Στοχαστούν πάνω στις ίδιες τους τις διδακτικές παρεμβάσεις, την αποτελεσματικότητά τους και την πρόοδο που σημείωσαν στο γνωστικό επίπεδο.

Υλοποίηση μαθημάτων:

  1. Τα τρία πρώτα μαθήματα θα αναπτυχθούν ως διάλεξη και στη διάρκεια του 4ου θα βιώσουν οι φοιτητές, ανά δύο, στην πράξη “ΕΜΕ”, χρησιμοποιώντας σχετικά άρθρα και κείμενα, που θα τους δοθούν πριν από το 1ο μάθημα, αλλά και στη διάρκειά του.
  2. Στο μέτρο που ένας από τους δύο φοιτητές σημειώνει πρόοδο, ο άλλος «αποσύρεται» σταδιακά και δεν παρεμβαίνει παρά στην περίπτωση που του ζητηθεί βοήθεια από τον πρώτο για αντιμετώπιση συγκεκριμένης δυσκολίας (φθίνουσα υποστήριξη της μάθησης).
  3. Οι φοιτητές θα χρησιμοποιούν Η/Υ του Εργαστηρίου Πληροφορικής του Τμήματος ή και δικούς τους για αναζήτηση βιβλιογραφίας σε συνεργασία (ανά δύο).
  4. Κάθε μάθημα θα ολοκληρώνεται με την εκτίμηση της εργασίας που πραγματοποιήθηκε: δυσκολίες, πρόοδοι, αναστολές κλπ, και θα προτείνεται ένα πλαίσιο σχεδιασμού της επόμενης συνάντησης από κοινού με τους φοιτητές.

Ο ρόλος του διδάσκοντα:

  1. Διαμεσολαβητικός για τα μέλη της δυάδας, ως προς την επίλυση ενδεχόμενων προβλημάτων συνεργασίας, κατανόησης ή άλλου τύπου.
  2. Συντονιστικός της μαθησιακής κατάστασης, με διδακτικές παρεμβάσεις ενισχυτικού χαρακτήρα, όταν χρειάζεται.
  3. Ρυθμιστικός  για δημιουργική ενσωμάτωση στο μάθημα των προτάσεων και κρίσεων των φοιτητών, προσαρμόζοντάς το στις ανάγκες τους.
  4. Ενημερωτικός: πληροφορεί εξαρχής για το ρόλο του κάθε μέλους της δυάδας και παρέχει ανατροφοδότηση για τη μαθησιακή πορεία της κάθε δυάδας.
  5. Καθοδηγητικός: εγγυάται τη μεταγνωστική καθοδήγηση των φοιτητών σχετικά με την πορεία τους, όπως θα εκφράζεται μέσα από την υλοποίηση της εργασίας.
  6. Υποστηρικτικός: στηρίζει το κίνητρο στους φοιτητές tuteurs.

Αξιολόγηση

Συνεργατική εργασία (δύο φοιτητές), με οδηγίες που θα δοθούν στο 1ο μάθημα.

3η Ενότητα: Συνεργατική μάθηση

Διδάσκων: Κων/νος Καραδημητρίου

Ο όρος συνεργατική μάθηση αναφέρεται στη μέθοδο διδασκαλίας η οποία έχει οργανωθεί με τέτοιο τρόπο ώστε οι εκπαιδευτικοί στόχοι να υλοποιούνται από μικρές ομάδες μαθητών που αλληλεπιδρούν. Στη σύγχρονη εκπαιδευτική βιβλιογραφία αναδεικνύονται τόσο η αποτελεσματικότητα της μεθόδου όσο και τα οφέλη για τους μαθητές στην καλλιέργεια ανώτερων νοητικών λειτουργιών, στην κοινωνική συμπεριφορά, στην αποδοχή διαφορετικών πολιτισμών κ.α.

Στόχος του μαθήματος είναι να εξοικειωθούν οι φοιτητές με τις διαδικασίες, τις μορφές και τις τεχνικές της συνεργατικής μεθόδου διδασκαλίας. Εξετάζονται τα παρακάτω θέματα:

  • Συστατικά στοιχεία της συνεργατικής μάθησης.
  • Τρόποι δημιουργίας θετικής αλληλεξάρτησης ανάμεσα στα μέλη της ομάδας.
  • Διαδικασίες, μοντέλα και τεχνικές της συνεργατικής μάθησης.
  • Διαδικασίες αξιολόγησης της συνεργατικής μάθησης.
  • Ο ρόλος του εκπαιδευτικού.

Τρόπος αξιολόγησης του μαθήματος στο σύνολό του: απαλλακτική εργασία με παρουσίαση.

Υπεύθυνη μαθήματος: Μαρία Μουμουλίδου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια ΤΕΕΠΗ-ΔΠΘ

Διδάσκοντες: Γαλήνη Ρεκαλίδου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια ΤΕΕΠΗ-ΔΠΘ, Κων/νος Καραδημητρίου, Επίκουρος Καθηγητής, Μαρία Μουμουλίδου

Είσοδος ή Εγγραφή

Ξεχάσατε τον κωδικό σας; / Ξεχάσατε το όνομα χρήστη;